Şeffaf plakla sigara içilir mi sorusunun cevabı hayır: plak ağzınızdayken sigara, elektronik sigara ya da nargile kullanmanızı önermiyoruz. Duman plağı kısa sürede sarartır, plakla diş arasında kalan kalıntılar diş ve diş eti sağlığını zorlar. Aynı kural sakız, kahve, çay ve sudan başka içeceklerin çoğu için de geçerli. Bu yazıda plak takılıyken neyin olup neyin olmayacağını tek tek anlatıyoruz; plağın günlük kullanımını ve temizliğini ise şeffaf plak nasıl kullanılır yazımızda ayrıca ele aldık.
Plak takılıyken sigara içince ne olur?
Şeffaf plaklar dişlerinizi saran ince bir termoplastik kabuktur ve günün büyük bölümünde ağzınızda kalır. Plak takılıyken sigara içtiğinizde şunlar olur:
- Sararma: dumandaki katran ve nikotin plağın yüzeyine yapışır. Birkaç gün içinde plak sarı-kahverengi bir renk alabilir ve tedavinin en büyük avantajı olan görünmezlik kaybolur.
- Ataşmanlarda renk değişimi: dişlerinize yapıştırılan diş renkli küçük çıkıntılar (ataşmanlar) plağın altında kalan dumana maruz kalır ve zamanla renk alabilir.
- Plağın altında kalan kalıntı: duman ve kalıntılar plakla diş arasında hapsolur. Tükürük bu bölgeye ulaşamadığı için ağzın doğal temizlenmesi azalır; ağız kokusu ve çürük riski artar.
- Diş eti üzerindeki yük: sigara diş etlerinin kanlanmasını ve iyileşmesini olumsuz etkiler. Ortodontik tedavi süresince sağlıklı diş eti, dişlerin planlandığı gibi hareket etmesi için önemlidir.
Peki plağı çıkarıp içsem olur mu?
Plağı çıkarıp sigara içmek, plağı sararmaktan korur; bu yüzden takılıyken içmekten çok daha iyi bir seçenektir. Ancak burada asıl mesele süre. Şeffaf plak tedavisinin işe yaraması için plakların günde 20-22 saat takılı kalması gerekiyor. Yani gün içinde plaksız geçirebileceğiniz toplam süre yaklaşık 2-4 saat ve bu sürenin büyük kısmı zaten yemeklere gidiyor.
Gün içine dağılmış her sigara molası bu bütçeden pay alır. Günde birkaç kez plağı çıkarıp her seferinde dişleri temizleyip plağı geri takmak hem zaman alır hem de unutulmaya açıktır. Takma süresi düştüğünde dişler planlanan hareketi tamamlayamaz, bir sonraki plak tam oturmaz ve tedavi uzayabilir.
Sigarayı hemen bırakamıyorsanız şu rutin işinizi kolaylaştırır:
- Plaksız zamanı tek pencerede toplayın: sigarayı mümkün olduğunca yemek molalarıyla aynı zamana denk getirin.
- Plağı kutusuna koyun: peçeteye sarılan plaklar en sık bu şekilde kaybolur ya da atılır.
- Sonra ağzı temizleyin: plağı takmadan önce dişlerinizi fırçalayın; fırça yanınızda değilse en azından ağzınızı bol suyla çalkalayın.
- Plağı hemen geri takın ve günlük toplam süreyi takip edin.
Tedavi süreci, sigarayı azaltmak ya da bırakmak için de iyi bir motivasyon olabilir. Bu konuda destek almak isterseniz kontrol randevunuzda konuşabiliriz.
Elektronik sigara ve nargile
Elektronik sigaranın dumanı daha az iz bırakıyor gibi görünse de buharın içindeki gliserin ve aroma maddeleri plağın yüzeyinde yapışkan bir tabaka oluşturabilir; nikotin ise ağzı kurutarak tükürüğün koruyucu etkisini azaltır. Bu nedenle elektronik sigara için de plağı çıkarmanızı öneriyoruz.
Nargilede durum daha zor: oturumlar genellikle uzun sürdüğü için plaksız geçen süre hızla artar ve duman yoğundur. Nargile içilecek bir akşamı önceden planlamak, o günün yemeklerini ve plaksız süresini buna göre ayarlamak gerekir.
Plak takılıyken ne tüketilir? Hızlı tablo
Aşağıdaki tablo en çok sorulan durumları özetliyor. Kısa kural şu: plak ağızdayken yalnızca oda sıcaklığında ya da soğuk sade su.
| Plak takılıyken | Olur mu? | Neden | Ne yapmalı? |
|---|---|---|---|
| Sade su (oda sıcaklığı / soğuk) | Evet | Plağı boyamaz, şeker ya da asit içermez | Gün boyu rahatça için |
| Sigara | Hayır | Plak ve ataşmanlar sararır, kalıntı plağın altında kalır | Plağı çıkarın, sonra ağzı temizleyin |
| Elektronik sigara / nargile | Hayır | Yapışkan kalıntı, ağız kuruluğu; nargilede uzun süre | Plağı çıkarın, plaksız süreyi hesaplayın |
| Sakız | Hayır | Plağa yapışır, plağı yerinden oynatabilir | Sakızı plaksız zamanda çiğneyin |
| Kahve, çay (sıcak) | Hayır | Sıcaklık plağın şeklini bozabilir, renk verir | Plağı çıkarıp için, ağzı çalkalayıp takın |
| Şekerli, gazlı, asitli içecekler | Hayır | Şeker ve asit plağın altında dişe uzun süre temas eder | Plaksız zamanda için |
| Alkol (özellikle şarap) | Hayır | Renk verir, şeker ve asit içerir | Plaksız zamanda için |
Şeffaf plakla sakız çiğnenir mi?
Hayır. Sakız plağın yüzeyine ve kenarlarına yapışır; temizlemesi zordur ve plağın dişlere oturuşunu bozabilir. Çiğneme hareketi plağı yerinden oynatarak dişlere planlanandan farklı kuvvet uygulanmasına da yol açabilir. Şekerli sakızda ayrıca şeker plağın altında dişlere uzun süre temas eder. Sakız çiğnemek istiyorsanız bunu plaksız zamanınızda yapın; nikotin sakızı için de aynı kural geçerli.
Kahve, çay ve diğer içecekler
Sıcak içecekler plak için iki risk taşır: sıcaklık termoplastik malzemenin şeklini bozabilir, kahve ve çaydaki renk maddeleri de plağı boyar. Şekeri ya da sütü olan içeceklerde buna, plağın altında kalan şekerin çürük riski eklenir. Bu yüzden kahvenizi ya da çayınızı plağı çıkararak içmenizi, ardından ağzınızı suyla çalkalayıp plağı geri takmanızı öneriyoruz.
Gün boyu yudum yudum kahve içme alışkanlığı şeffaf plakla en zor bağdaşan alışkanlıklardan biri. Kahveyi bir oturuşta, yemekle aynı molada içmek plaksız süreyi kısa tutar. Plak takılıyken su içmek ise serbest; sadece sıcak su plağın şeklini bozabileceği için suyun oda sıcaklığında ya da soğuk olmasına dikkat edin.
Şeffaf plak tedavisinin süreci ve hangi vakalara uygun olduğu hakkında daha fazla bilgi için şeffaf plak tedavisi ve Invisalign nedir, nasıl çalışır yazılarımıza göz atabilirsiniz. Kadıköy’deki kliniğimizde muayene için Kadıköy şeffaf plak tedavisi sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Şeffaf plak takılıyken sigara içersem ne olur?
Plak birkaç gün içinde sararabilir, dişlerinize yapıştırılan ataşmanlar renk alabilir ve plağın altında kalan kalıntılar ağız kokusu ile çürük riskini artırır. Bu yüzden plak takılıyken sigara içmenizi önermiyoruz.
Plağı çıkarıp sigara içebilir miyim?
Plağı çıkarmak plağı sararmaktan korur. Ancak günde 20-22 saatlik takma süresini korumak gerekir; sigara molalarını yemek molalarıyla aynı zamana denk getirmek, sonra dişleri temizleyip plağı hemen geri takmak en uygun yoldur.
Şeffaf plak varken neler içilir?
Plak takılıyken yalnızca oda sıcaklığında ya da soğuk sade su içmenizi öneriyoruz. Kahve, çay, şekerli, gazlı ya da asitli içecekler ve alkol için plağı çıkarmanız gerekir.
Şeffaf plak ile kahve içilir mi?
Plak takılıyken önermiyoruz. Sıcak kahve plağın şeklini bozabilir ve renk verir; şeker ya da süt varsa plağın altında dişlere uzun süre temas eder. Plağı çıkarıp kahvenizi için, ağzınızı suyla çalkalayıp plağı geri takın.
Şeffaf plakla sakız çiğnenir mi?
Hayır. Sakız plağa yapışır, plağın dişlere oturuşunu bozabilir ve şekerli sakızda çürük riskini artırır. Sakızı plaksız zamanınızda çiğneyin.
Şeffaf plak 1 gün takılmazsa ne olur?
Bir gün boyunca takılmayan plak, dişlerin bir önceki konumlarına doğru dönmeye başlamasına yol açabilir ve plak takıldığında sıkı oturabilir. Böyle bir durumda kendi kararınızla bir sonraki plağa geçmeyin; ortodonti uzmanınıza danışın.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Tedavi sürecinizle ilgili sorularınız için ortodonti uzmanınıza başvurunuz.
Tıbbi İnceleme
Dr. Betül Nazlı Muştu — Ortodonti Uzmanı, Kadıköy / Bağdat Caddesi